Kort gezegd: kan een ouder die niet vloeiend Engels spreekt een kind toch helpen leren?
- Ja. Je hoeft niet de taaldocent te zijn. Jouw rol is de routine neer te zetten, mee te spelen en je kind aan te moedigen, terwijl opnames zorgen voor een betrouwbaar voorbeeld van de uitspraak.
- Gebruik opnames voor de uitspraak: liedjes, verhalen en woordenboeken met geluid. Zeg het samen met je kind na.
- 15 minuten per dag op een vast moment kan meer opleveren dan één lange sessie per week.
- Je mag uitleg geven in het Nederlands of in jullie thuistaal. Waar het om gaat, is dat je kind tijdens de activiteit Engelse woorden hoort en gebruikt.
- Leer samen met je kind. Zo laat je zien dat fouten maken er gewoon bij hoort.
Waarom is vloeiend Engels van de ouder niet noodzakelijk?
De adviezen van de British Council voor ouders leggen de nadruk op enthousiasme, aanmoediging en regelmatig oefenen, niet op perfect Engels van de volwassene. Jonge kinderen leren een taal vaak door herhaling, beweging en spel. Die omstandigheden kun je creëren, ook als je zelf nog aan het leren bent.
Waar je eigen kennis ophoudt, gebruik je een opname. Een kinderliedje of een betrouwbaar geluidsvoorbeeld geeft je kind een duidelijk voorbeeld van de klanken, terwijl jij ervoor zorgt dat er regelmatig in het Engels gespeeld wordt.
Hoe ziet een Engelse sessie van 15 minuten eruit voor een ouder die zelf ook leert?
Minuten | Wat je doet | Jouw rol |
|---|---|---|
0–3 | een beweeglied, bijvoorbeeld over lichaamsdelen | zet de opname aan en beweeg samen |
3–8 | 5 woorden van de dag op plaatjeskaarten | laat de kaart zien, speel het geluid af en zeg het samen na |
8–13 | een spel met die woorden | leid het spel zo nodig in het Nederlands; je kind gebruikt de Engelse woorden |
13–15 | een kort verhaaltje of het liedje nog eens | kijk of luister samen en let op bekende woorden |
Introduceer je op vijf of zes dagen vijf woorden, dan komt je kind die week 25–30 woorden tegen; het doel is herhaaldelijk herkennen, niet elk woord perfect onthouden. Meer over het indelen van de 15 minuten lees je in 15 minuten Engels per dag.
Waar vind je een betrouwbare uitspraak?
- Online woordenboeken met geluid: luister voor de activiteit naar de 5 woorden. Twee minuten is genoeg.
- Kinderliedjes: kies korte liedjes met een refrein dat terugkomt en met beweging.
- Verhalen of tekenfilms in het Engels: gebruik het originele geluid; ondertitels kunnen helpen bij oudere kinderen die al lezen.
- Neem je eigen uitspraak op: neem jezelf op, vergelijk het met het voorbeeld en laat je kind voor de grap de ‘juf’ of ‘meester’ zijn.
Wees niet bang voor een accent. Je kind kan verschillende Engelse stemmen horen, en de jouwe is er maar één van. Helemaal geen Engels praten uit angst voor fouten helpt minder dan gewoon praten en een onbekende uitspraak opzoeken als dat nodig is.
Spelletjes die je kunt leiden zonder grammatica te kennen
- Wat is er verdwenen? Leg 5 voorwerpen op tafel, vraag je kind de ogen te sluiten en verstop er een. Je kind zegt in het Engels wat er ontbreekt.
- Zoek de kleur. ‘Find something red!’ Je kind rent weg om iets roods te zoeken en brengt het mee terug.
- Simon says (Commando pinkelen). Gebruik beweegopdrachten zoals ‘Touch your nose’, ‘Jump’ en ‘Sit down’. Een briefje met 8–10 zinnetjes is genoeg.
- Memory met plaatjes. Gebruik paren van dezelfde plaatjes en zeg het Engelse woord als je een kaart omdraait.
- Winkeltje spelen. Leg fruit en speelgoed op tafel; je kind ‘koopt’ iets door ‘An apple, please’ te zeggen.
Vergelijkbare spelletjes per leeftijd beschrijven we in gidsen als Engels voor kinderen van 4 en Engels voor kinderen van 5 met beweging.
Hoe past Engels in een gewone dag?
Kinderen onthouden nuttige taal goed als die terugkomt in vaste routines:
- Aankleden: socks, shoes, jacket; ‘Put on your shoes.’
- Eten: apple, milk, bread; ‘More, please.’
- Opruimen: ‘Put the car in the box’; speelgoed tellen tot tien.
- In bad: lichaamsdelen, warm en koud (warm/cold).
- Wandelen: kleuren van auto's, het weer, dieren.
Kies één routine per week. Gebruik maar een paar vaste zinnetjes en zeg ze elke keer in dezelfde situatie. Een bekende context helpt je kind het zinnetje aan de betekenis te koppelen.
Hoe leer je samen met je kind?
Houd samen een woordjesschrift bij: je kind maakt een tekening en jij schrijft het Engelse woord erbij. Blader er een keer per week doorheen en kies drie lievelingswoorden. Kennen jullie allebei een woord niet, zoek het dan samen op in een woordenboek met geluid. Je kind ziet dat volwassenen ook leren, en taal oefenen wordt iets wat jullie samen doen in plaats van iets wat met je kind gebeurt.
Hoe houd je de vooruitgang bij zonder te overhoren?
Vermijd voortdurende vertaalvragen zoals ‘Wat is hond in het Engels?’. Daardoor voelt oefenen als een toets. Doe liever dit:
- leg plaatjeskaarten neer en geef een eenvoudige Engelse opdracht, zoals ‘Give me the dog’; je kind mag reageren door aan te wijzen,
- leg een kaart omgekeerd neer, draai hem om en wacht af of je kind hem zelf benoemt,
- neem een keer per maand een kort, speels gesprekje op en vergelijk het met het vorige.
Bij een extra taal ontwikkelt begrip zich vaak eerder dan zelfverzekerd spreken. Een kind kan een tijd vooral luisteren, aanwijzen en zonder woorden reageren voordat het meer Engels hardop gebruikt. Dat kan een normaal onderdeel van het leren van een taal zijn.
Welke fouten kun je beter vermijden?
- Elk woord verbeteren. Het is vaak beter om de juiste vorm gewoon in je antwoord te herhalen, zonder er een verbeterles van te maken.
- Alles vertalen naar het Nederlands of jullie thuistaal. Een plaatje en een gebaar zijn vaak genoeg.
- Te veel nieuwe woorden tegelijk. Vijf in één korte sessie is genoeg.
- Schermtijd zonder volwassene. Een kort verhaal dat je samen bekijkt en bespreekt, kan interactiever zijn dan passief alleen kijken.
- Na een week opgeven. Een taal leren vraagt om herhaald contact met die taal, over een langere tijd.
Wanneer praat je met een deskundige?
Talen door elkaar gebruiken en een langere luisterfase kunnen heel gewoon zijn bij kinderen die meer dan één taal leren. Maak je je zorgen over de spraak- of taalontwikkeling van je kind in zijn sterkste taal of thuistaal – bijvoorbeeld omdat het veel minder taal gebruikt dan je bij zijn leeftijd zou verwachten of steeds moeilijk te verstaan is – bespreek dat dan met een arts of logopedist. Engels leren als extra taal verklaart op zich geen aanhoudende communicatieproblemen.
Bronnen
- British Council, LearnEnglish Kids — How to start teaching kids English at home (adviezen voor ouders, ook voor ouders met beperkt Engels).
- British Council, LearnEnglish Kids — Practical tips (praktische tips voor ouders).