Με λίγα λόγια: πώς να βοηθάτε χωρίς να κάνετε εσείς τη δουλειά του παιδιού;
- Πρώτα ερώτηση, μετά υπόδειξη, και την έτοιμη απάντηση μόνο ως τελευταία λύση και σπάνια.
- Δώστε τη μικρότερη βοήθεια που αρκεί: το παιδί κάνει μόνο του ό,τι μπορεί και εσείς δίνετε μόνο το βήμα που λείπει.
- Χρησιμοποιήστε ένα πλάνο αντί να στέκεστε από πάνω του: το παιδί ξέρει τι πρέπει να γίνει και εσείς ελέγχετε στο τέλος.
- Αφήστε μερικά λάθη να φαίνονται, αν το παιδί δεν μπορεί να τα βρει ή να τα διορθώσει μόνο του. Ο εκπαιδευτικός χρειάζεται μια ακριβή εικόνα για το τι δυσκολεύει ακόμα το παιδί.
Ποια είναι η διαφορά ανάμεσα στο να βοηθάτε και στο να αναλαμβάνετε εσείς;
Βοηθάτε όταν, μετά από τη δική σας ώθηση, το παιδί κάνει μόνο του το επόμενο βήμα. Αναλαμβάνετε εσείς όταν σκέφτεστε, υπολογίζετε ή γράφετε εσείς και το παιδί απλώς αντιγράφει. Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή τη στιγμή εκείνη, αλλά με τον καιρό μετρά: ένα παιδί που το «σώζουν» συνέχεια μαθαίνει να περιμένει την επόμενη υπόδειξη αντί να ψάχνει λύση.
Το βρετανικό Education Endowment Foundation σημειώνει ότι η άμεση εμπλοκή των γονιών στις εργασίες για το σπίτι, ιδίως στα μεγαλύτερα παιδιά, θέλει προσοχή. Η στήριξη των ρουτινών, η συζήτηση για τη μάθηση και η δημιουργία ήρεμων συνθηκών μπορεί να είναι πιο χρήσιμες από το να λύνετε μαζί κάθε άσκηση βήμα βήμα.
Η σκάλα των υποδείξεων: πώς να βοηθάτε βήμα βήμα;
Όταν το παιδί κολλήσει, ανεβείτε ένα σκαλί και περιμένετε. Περάστε στο επόμενο σκαλί μόνο αν το προηγούμενο δεν αρκούσε.
Σκαλί | Τι κάνετε | Παράδειγμα |
|---|---|---|
1 | Ρωτάτε για την εκφώνηση | «Τι ακριβώς σου ζητά η άσκηση;» |
2 | Δείχνετε το σχετικό σημείο | «Διάβασε ξανά τη δεύτερη πρόταση.» |
3 | Θυμίζετε ένα παρόμοιο παράδειγμα | «Χθες έλυσες μια παρόμοια, με τα μήλα.» |
4 | Κάνετε μαζί μόνο το πρώτο βήμα | «Ας γράψουμε τι ξέρουμε. Τα υπόλοιπα τα τελειώνεις εσύ.» |
5 | Δείχνετε με ένα διαφορετικό παράδειγμα | Λύνετε ένα παρόμοιο πρόβλημα και μετά το παιδί γυρίζει στο δικό του. |
Πολλές ασκήσεις χρειάζονται μόνο το σκαλί 1 ή 2. Αν φτάνετε κάθε μέρα στο σκαλί 5, η δουλειά μπορεί να είναι πολύ δύσκολη ή να υπάρχει ένα κενό που αξίζει να το συζητήσετε με τον εκπαιδευτικό.
Τι να πείτε όταν το παιδί έχει κολλήσει;
Μερικές φράσεις που ενθαρρύνουν τη σκέψη αντί για τη μαντεψιά:
- «Τι ξέρεις ήδη; Τι ψάχνεις να βρεις;»
- «Ζωγράφισέ το. Πώς φαίνεται η κατάσταση;»
- «Πώς μπορείς να ελέγξεις αν η απάντησή σου βγάζει νόημα;»
- «Κάνε όσο περισσότερο μπορείς. Σημείωσε πού κόλλησες.»
- «Άφησε αυτή για λίγο και γύρνα σε αυτή στο τέλος.»
Αποφύγετε φράσεις όπως «Μα αυτό είναι εύκολο» ή «Πόσες φορές πρέπει να σου το εξηγήσω;». Το παιδί ακούει κριτική αντί για βοήθεια και μπορεί να θέλει λιγότερο να ρωτά.
Πώς πρέπει να αλλάζει η βοήθεια με την ηλικία;
- 6–8 ετών: μείνετε κοντά, αλλά όχι σκυμμένοι πάνω από το τετράδιο. Διαβάστε μαζί την εκφώνηση, αν το παιδί διαβάζει ακόμα αργά. Επαινέστε την προσπάθεια και τον οργανωμένο τρόπο δουλειάς.
- 9–11 ετών: το παιδί ξεκινά και τελειώνει μόνο του. Συμφωνήστε το πλάνο και μετά μείνετε διαθέσιμοι σε άλλο δωμάτιο, αν χρειαστεί. Ελέγξτε αν η δουλειά είναι ολοκληρωμένη, όχι απαραίτητα αν κάθε απάντηση είναι σωστή.
- 12–14 ετών: μιλήστε για τη μάθηση και όχι για τις επιμέρους ασκήσεις. Ρωτήστε τι ήταν δύσκολο αυτή την εβδομάδα και πώς σκοπεύει το παιδί να προετοιμαστεί για ένα διαγώνισμα. Βοηθήστε στην οργάνωση του χρόνου, αφήνοντας την ύλη των μαθημάτων στον μαθητή και στο σχολείο.
Πώς να οργανώσετε το διάβασμα ώστε το παιδί να δουλεύει μόνο του;
Η αυτονομία ξεκινά από ένα σαφές πλάνο. Πριν από το διάβασμα συμφωνήστε τρία πράγματα: τι πρέπει να γίνει, με ποια σειρά και πότε τελειώνει η συνεδρία. Μια σύντομη λίστα σε χαρτί λειτουργεί καλά, γιατί το παιδί μπορεί να τσεκάρει κάθε βήμα.
Τα σύντομα διαστήματα μελέτης με διαλείμματα μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να δουλεύουν χωρίς τη συνεχή παρουσία ενός ενήλικα. Ο οδηγός μας για το πώς να βελτιώσετε τη συγκέντρωση του παιδιού εξηγεί πώς να προσαρμόζετε τη διάρκεια των διαστημάτων ανάλογα με την ηλικία.
Αν το παιδί χρειάζεται επιπλέον εξάσκηση, δώστε του μία σύντομη εργασία που μπορεί να ολοκληρώσει μόνο του, αντί για άλλη μια ώρα δουλειάς δίπλα σας. Μπορείτε να φτιάξετε εξάσκηση στα μαθηματικά στο σωστό επίπεδο με τη γεννήτρια φύλλων εργασίας μαθηματικών και να βρείτε άλλο υλικό στα φύλλα εργασίας για εκτύπωση.
Τι να κάνετε με τα λάθη στις εργασίες για το σπίτι;
Μην τα διορθώνετε όλα εσείς. Ένας χρήσιμος τρόπος είναι να πείτε στο παιδί πόσα λάθη υπάρχουν χωρίς να δείξετε πού: «Σε αυτές τις πέντε ασκήσεις υπάρχουν δύο λάθη. Μπορείς να τα βρεις;». Το παιδί ελέγχει μόνο του τη δουλειά του, κάτι που έχει περισσότερη αξία από μια τέλεια καθαρή σελίδα.
Αν το παιδί δεν μπορεί να βρει ένα λάθος, σκεφτείτε να το αφήσετε να φαίνεται, εκτός αν ο εκπαιδευτικός έχει ζητήσει διορθώσεις. Έτσι ο εκπαιδευτικός βλέπει τι δεν έχει καταλάβει ακόμα το παιδί. Μια εργασία που τη διόρθωσε εξ ολοκλήρου ο γονιός μπορεί να δώσει παραπλανητική εικόνα για το τωρινό επίπεδο του μαθητή.
Ποια λάθη να αποφεύγουν οι γονείς;
- Να κάθεστε δίπλα στο παιδί σε κάθε εργασία από την αρχή ως το τέλος. Το παιδί μπορεί να πάψει να ξεκινά μόνο του.
- Να εξηγείτε έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο από εκείνον του σχολείου. Ρωτήστε πρώτα πώς το έδειξε ο εκπαιδευτικός στην τάξη.
- Διάβασμα αργά το βράδυ, όταν όλοι είναι κουρασμένοι. Νωρίτερα και πιο σύντομα είναι συχνά πιο εύκολο.
- Να επιβραβεύετε μόνο τις εργασίες χωρίς λάθη και όχι την προσπάθεια και τη στρατηγική. Το παιδί μπορεί να αρχίσει να κρύβει τις δυσκολίες του.
- Ο ίδιος καβγάς για τα μαθήματα κάθε μέρα. Είναι σημάδι ότι πρέπει να αλλάξει η ρουτίνα, όχι να υψωθεί η φωνή.
Αν το παιδί αρνείται εντελώς να ξεκινήσει, δείτε πώς να παρακινήσετε τα παιδιά να διαβάζουν χωρίς καθημερινές υπενθυμίσεις.
Πότε να μιλήσετε με τον εκπαιδευτικό;
Κανονίστε μια συζήτηση με τον εκπαιδευτικό του μαθήματος ή με τον υπεύθυνο στο σχολείο αν:
- οι εργασίες για το σπίτι παίρνουν συχνά πολύ περισσότερο χρόνο από όσο περιμένει ο εκπαιδευτικός,
- το παιδί δεν μπορεί να ξεκινήσει τις περισσότερες ασκήσεις ακόμα και μετά τις πρώτες υποδείξεις,
- οι ημιτελείς ή οι εργασίες που λείπουν αυξάνονται από εβδομάδα σε εβδομάδα,
- το διάβασμα στο σπίτι τελειώνει με κλάματα ή καβγάδες αρκετές φορές την εβδομάδα.
Ο εκπαιδευτικός μπορεί να προσαρμόσει την εργασία ή να προτείνει επιπλέον στήριξη. Αν έχουν ήδη μαζευτεί εκκρεμότητες, δείτε πώς να βοηθήσετε το παιδί να καλύψει τα σχολικά κενά.
Πηγές
- Education Endowment Foundation — Working with Parents to Support Children's Learning (έκθεση που ανασκοπεί την έρευνα για την εμπλοκή των γονιών, 2018).
- Harvard University, Center on the Developing Child — Executive Function & Self-Regulation (σχεδιασμός, μνήμη εργασίας και αυτοέλεγχος στα παιδιά).