
Με λίγα λόγια: ποιοι κανόνες για το κινητό τηρούνται πιο εύκολα;
- Την ώρα του διαβάσματος το κινητό μένει έξω από το δωμάτιο, αντί απλώς να μπαίνει στο αθόρυβο πάνω στο γραφείο.
- Γράψτε τη συμφωνία μαζί: πότε ισχύει ο κανόνας, πού μένει το κινητό και ποιες είναι οι εξαιρέσεις.
- Χρησιμοποιήστε ένα προγραμματισμένο «παράθυρο για το κινητό» μέσα στο διάλειμμα και όχι την ώρα της δουλειάς: για παράδειγμα 5 λεπτά μετά από ένα διάστημα μελέτης.
- Εφαρμόστε παρόμοιους κανόνες και για τους ενήλικες εκείνη την ώρα, όπως έναν κοινό σταθμό φόρτισης στην κουζίνα.
- Αντιδράστε ήρεμα όταν η συμφωνία παραβιάζεται: δείτε τι συνέβη και προσαρμόστε τον κανόνα, αντί να παίρνετε αυτόματα το κινητό για μια εβδομάδα.
Γιατί το κινητό μπορεί να αποσπά την προσοχή ακόμα κι όταν είναι στο αθόρυβο;
Ένα κινητό μπορεί να ανταγωνίζεται για την προσοχή ακόμα κι όταν δεν δονείται. Σε μια μελέτη του 2017 ο Adrian Ward και οι συνεργάτες του σύγκριναν φοιτητές που έλυναν εργασίες απαιτητικές σε προσοχή με το κινητό πάνω στο γραφείο, στην τσέπη ή στην τσάντα ή σε άλλο δωμάτιο. Οι επιδόσεις ήταν καλύτερες στην ομάδα που είχε τα κινητά σε άλλο δωμάτιο, με τη μεγαλύτερη διαφορά σε όσους δήλωναν μεγαλύτερη εξάρτηση από το κινητό τους.
Η μελέτη αφορούσε ενήλικες και όχι παιδιά σχολικής ηλικίας, γι’ αυτό δεν πρέπει να θεωρείται άμεση απόδειξη για τα παιδιά. Παρ’ όλα αυτά στηρίζει ένα πρακτικό πείραμα που μπορούν να δοκιμάσουν οι οικογένειες: να φύγει το κινητό από το οπτικό πεδίο και από το δωμάτιο, αντί να στηρίζονται μόνο στο αθόρυβο.
Πού να μένει το κινητό την ώρα του διαβάσματος;
- Ένας σταθερός σταθμός φόρτισης στην κουζίνα, στον διάδρομο ή σε άλλο κοινόχρηστο χώρο. Το κινητό φορτίζει όσο το παιδί διαβάζει.
- Ένα καλάθι έξω από τον χώρο μελέτης: το κινητό μένει μακριά από το χέρι, αλλά είναι διαθέσιμο μετά το διάστημα μελέτης.
- Ένας κανόνας για όλη την οικογένεια: όταν το παιδί διαβάζει, ούτε οι ενήλικες κάθονται δίπλα του σκρολάροντας στο κινητό. Ένας κανόνας γίνεται πιο εύκολα αποδεκτός όταν φαίνεται ότι ισχύει για όλους.
Αν ένας ενήλικας πρέπει να είναι διαθέσιμος, συμφωνήστε έναν άλλο τρόπο επικοινωνίας για τα επείγοντα ή επιτρέψτε κλήσεις από επιλεγμένες επαφές, κρατώντας μακριά από τον χώρο μελέτης τις μη απαραίτητες εφαρμογές και ειδοποιήσεις.

Πώς να βάλετε κανόνες που μπορούν πραγματικά να κρατήσουν;
Οι κανόνες που μπαίνουν μέσα σε έναν καβγά συχνά καταρρέουν γρήγορα. Μια σύντομη συμφωνία που γράφεται μαζί, όταν όλοι είναι ήρεμοι, τηρείται πιο εύκολα. Αρκούν πέντε σημεία:
- Πότε: για παράδειγμα από τις 16:30 ως το τέλος του διαβάσματος που έχει προγραμματιστεί, με διάλειμμα κάθε 25 λεπτά.
- Πού: το κινητό μένει στον σταθμό φόρτισης στην κουζίνα.
- Εξαιρέσεις: έλεγχος της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του σχολείου πριν από το διάβασμα ή χρήση ενός συμφωνημένου εργαλείου μάθησης όταν πραγματικά χρειάζεται.
- Διάλειμμα: 5 λεπτά με το κινητό μετά από κάθε διάστημα μελέτης, αν αυτό ταιριάζει στην οικογένειά σας.
- Τι γίνεται αν η συμφωνία παραβιαστεί: συζητήστε τι συνέβη και εφαρμόστε τη συνέπεια που έχετε συμφωνήσει, για παράδειγμα μία μέρα διαβάσματος χωρίς «παράθυρα» για το κινητό, αντί να προσθέσετε μια άσχετη τιμωρία.
Μπορείτε να υπογράψετε και οι δύο τη συμφωνία και να την κρατήσετε κάπου που φαίνεται. Ξαναδείτε τη μετά από δύο εβδομάδες και αλλάξτε ό,τι δεν λειτουργεί. Το Family Media Plan της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής μπορεί να βοηθήσει τις οικογένειες να συζητήσουν και να γράψουν κοινούς κανόνες για τα μέσα.

Τι γίνεται αν οι σχολικές εργασίες χρειάζονται κινητό;
Κάποιες εργασίες χρειάζονται πραγματικά μια συσκευή. Σε αυτές τις περιπτώσεις:
- Προγραμματίστε ένα «παράθυρο για το κινητό» στην αρχή: 5 λεπτά για να δει τις εργασίες ή τα απαραίτητα μηνύματα του σχολείου και μετά το κινητό γυρίζει στη συνηθισμένη του θέση.
- Χρησιμοποιήστε υπολογιστή αντί για κινητό για αναζητήσεις ή για λεξικό, όταν γίνεται. Μπορεί να είναι πιο εύκολο να κλείσετε τις εφαρμογές μηνυμάτων και να κρατήσετε ανοιχτές μόνο τις καρτέλες που χρειάζονται.
- Ενεργοποιήστε τη λειτουργία εστίασης για να μπλοκάρετε τις ειδοποιήσεις από παιχνίδια και εφαρμογές μηνυμάτων την ώρα της μελέτης.
- Ηχογραφείτε τους εκπαιδευτικούς μόνο με την άδειά τους και ακολουθείτε τους κανόνες του σχολείου για τις ηχογραφήσεις. Ακούστε τις επιτρεπόμενες ηχογραφήσεις σε προγραμματισμένη ώρα και όχι την ώρα που γίνεται μια άσχετη εργασία.
Πίνακας: κανόνες για το κινητό στο διάβασμα ανάλογα με την ηλικία
Ηλικία | Κανόνας την ώρα του διαβάσματος | Ρόλος του γονιού |
|---|---|---|
9–10 ετών | το κινητό μένει σε έναν ενήλικα ή σε σταθερό σταθμό· τα διαλείμματα μπορούν να είναι χωρίς οθόνη | βοηθά να στηθεί η ρουτίνα και φροντίζει τον σταθμό του κινητού |
11–12 ετών | το κινητό μένει στον σταθμό· ένα προγραμματισμένο «παράθυρο» 5 λεπτών στο διάλειμμα, αν έχει συμφωνηθεί | κάνει μία υπενθύμιση στην αρχή |
13–14 ετών | ο έφηβος αφήνει μόνος του το κινητό, σύμφωνα με τη γραπτή συμφωνία | ελέγχει κάθε δύο εβδομάδες πώς λειτουργεί η συμφωνία |
Όσο τα παιδιά μεγαλώνουν, η ευθύνη μπορεί να αυξάνεται, ενώ η βασική ιδέα —να μένει το κινητό μακριά από τον άμεσο χώρο μελέτης— μπορεί να παραμένει.
Πώς να αντιδράσετε όταν το παιδί παραβιάζει τη συμφωνία;
Μείνετε ήρεμοι και σύντομοι. Ονομάστε τι συνέβη χωρίς να κρίνετε: «Το κινητό ήταν στο δωμάτιο την ώρα του διαβάσματος.» Ρωτήστε τι έκανε τον κανόνα δύσκολο και προσαρμόστε το πλάνο αν χρειάζεται, για παράδειγμα την ώρα, τη δομή των διαλειμμάτων ή το σημείο όπου μένει το κινητό. Μια πολύ μεγάλη κατάσχεση μπορεί να μεταφέρει την προσοχή από τις συνήθειες μελέτης σε μια μάχη για τη συσκευή.
Αν το κίνητρο για διάβασμα είναι γενικά χαμηλό, το κινητό μπορεί να μην είναι το κύριο πρόβλημα. Δείτε πώς να παρακινήσετε τα παιδιά να διαβάζουν χωρίς καθημερινές υπενθυμίσεις.

Ποια λάθη να αποφύγετε;
- Ένα κινητό «στο αθόρυβο» πάνω στο γραφείο. Μπορεί και πάλι να τραβά την προσοχή.
- Κανόνες που ισχύουν μόνο για το παιδί. Ένας ενήλικας που κοιτάζει συνέχεια το κινητό του μπορεί να υπονομεύσει τον κανόνα.
- Αλλαγή των κανόνων από μέρα σε μέρα. Το παιδί δεν μπορεί να χτίσει συνήθεια αν η απαίτηση αλλάζει συνεχώς.
- Διάβασμα χωρίς προγραμματισμένα διαλείμματα. Χωρίς μια σαφή παύση, ο πειρασμός να κοιτάξει το κινητό μπορεί να μεγαλώνει.
- Παρακολούθηση αντί για συζήτηση. Τα εργαλεία αποκλεισμού μπορούν να βοηθήσουν, αλλά δεν αντικαθιστούν ένα κοινό πλάνο.
Χρησιμοποιήστε τον οδηγό μας για το πώς να βελτιώσετε τη συγκέντρωση του παιδιού για να διαλέξετε τη διάρκεια των διαστημάτων μελέτης και δείτε τον οδηγό για τον χρόνο μπροστά στην οθόνη για παιδιά για ευρύτερες ρουτίνες με τα μέσα.
Πότε να ζητήσετε επιπλέον βοήθεια;
Μιλήστε με έναν ειδικό που στηρίζει το σχολείο, με παιδίατρο, με οικογενειακό γιατρό ή με επαγγελματία ψυχικής υγείας παιδιών, αν η χρήση του κινητού συνδέεται με καθημερινές έντονες συγκρούσεις, αν το παιδί χάνει συχνά ύπνο εξαιτίας της χρήσης αργά τη νύχτα, αν απομακρύνεται από φίλους ή από δραστηριότητες που του άρεσαν ή αν νιώθει έντονο άγχος όταν απομακρύνεται από το κινητό. Ο στόχος είναι να κατανοηθεί η ευρύτερη εικόνα και να χτιστεί ένα οικογενειακό πλάνο που λειτουργεί.
Πηγές
- Ward A.F., Duke K., Gneezy A., Bos M.W. — Brain Drain: The Mere Presence of One's Own Smartphone Reduces Available Cognitive Capacity, Journal of the Association for Consumer Research, 2017.
- American Academy of Pediatrics, HealthyChildren.org — Family Media Plan (εργαλείο για τον καθορισμό οικογενειακών κανόνων για τη χρήση οθονών).